DEPO ZARARLILARI

1. BİYOLOJİSİ VE ZARARI

Kuru incir, kuru kayısı, fındık, kuru üzüm, yağlı tohumlar, hububat, un ve mamulleri, kakao ve baharatta zararlı bir türdür.

Erginler pupa döneminden çıkar çıkmaz çiftleşerek, yumurta bırakmaya başlarlar. Ergin dişi 2 – 4 haftalık yaşam süresince gıda ortamına 300 – 400 kadar yumurta bırakır. Larva 5 gömlek değiştirdikten sonra koza örerek pupa olur.

Gelişme süresi, uygun koşullarda 37 – 52 gündür. Yılda koşullara göre 2 – 5 döl verirler. Zarar yüksek olduğu zaman ürünün üzerini bir ağ örtüsü ile kapatabilir. Buğday ve çavdar da yalnızca embriyoyu yer. Mısırda ise endospermi de yiyebilir.

2. KURU MEYVE ZARARLILARI

Ambar zararlıları söz konusu olduğu zaman kuru meyve kavramı oldukça geniş bir ürün (incir, üzüm, kayısı, erik, fındık, fıstık, ceviz, badem) grubunu kapsamına alır. Bu ürünler ülkemiz ihracatında önemli yer tutan ürünlerdir. İhracata dönük olması bu ürünlerin ambarlama döneminde böcek bulaşmalarından ve zararlılarından mutlaka korunmasını gerektirir.

Önemli türler şunlardır; Ephestia cautella (İncir kurdu)Ephestia  figuliella (Kuru incir güvesi)Plodia interpunctella (Kuru meyve güvesi)Oryzaephilus surinamensis (Testereli böcek),  C. bipustulatus, Carpophilus hemipterusC. mutilatus,C.  Obsoletus (Ekşilik böcekleri)Carpoglyphus lactis (Kuru meyve akarı)

3. KURU MEYVE ZARARLILARI İLE SAVAŞIM

Kuru meyve zararlısı böcekler ambarlanan kuru meyvelere, bahçe, kurutma (sergi) ve depolama dönemlerinde bulaşırlar. Özellikle kuru incirde zararlı olan incir kurdu, kuru meyve güvesi ve ekşilik böceklerinin ağaç ve sergi döneminde ürüne yoğun şekilde bulaştığı görülmüştür. Kuru üzüm güvesi de üzüme sergi döneminde bulaşabilmektedir.Testere dişli böcek ve kuru meyve akarı ise ürüne depoda bulaşmaktadır. Bu sebepten dolayı bu böceklerle savaş uygulamasına ağaç döneminde başlanarak sergi ve kurutma dönemlerinde devam edilmelidir.

Ağaç ve sergi döneminde alınması gereken bazı kültürel önlemler şunlardır

Bahar aylarında bahçeler temizlenmeli, böceklere barınak olabilecek ürün artıkları (iğlek, eski ürün kalıntıları vb.) toplanıp gömülmeli ya da yakılmalıdır.

Ürün kerevetler üzerinde kurutulmalı, sergilerin üzeri geceleri örtülmelidir.

Ürün için kullanılan sepet, sele, küfe, çuval gibi ambalajlarfümige edilerek kullanılmalıdır.

Ürün gündüz taşınmalı, gece taşınma zorunluluğu varsa üstü örtülmelidir.

Ürün sergiden sonra fümige edildikten sonra ambara konmalıdır.

Ürünün taşındığı araçlar temiz olmalıdır.

Ürünün konacağı ambarda temizlik, badana ve boş ambar ilaçlaması yapılmalıdır.

Ambarda eski ürün ile yeni ürün bir arada bulundurulmamalıdır.

Depo zararlılarına karşı kimyasal savaşım üç ayrı şekilde yapılır

1) BOŞ AMBAR/DEPO İLAÇLAMASI: Bu ilaçlamalar depo ve ambarlarda uygulanacak bir dizi kültürel önlemler sonrasında 1 hafta sonra, ürün ambara girmeden 15 gün önce ambar boş olarak Malathion,  chlorpyriphos,  deltamethrin etkili maddeye sahip ilaçlar kullanılarak yapılır

2) KORUYUCU İLAÇLAMA: Boş ambar ilaçlamasından sonra ürünlerin ilaçlanarak ambar / depoya alınmasıdır. Bu ilaçlama her yiyecek maddesi ve ürün için yapılamaz. Örneğin hububatta toz malathion ile ilaçlama yapılabilir.

3) DOLU AMBAR/DEPO  İLAÇLAMASI: Eğer hububat ve yiyecek maddeleri ambara konmadan önce veya depolama sırasında böceklenmiş ise fumige edilmesi gerekmektedir.

DEPO ZARARLILARI

KAPRA BÖCEĞİ (Trogoderma granarium Everst.)

Erginler kırmızımsı kahverengi ve oval şekillidir. Vücut üzerinde açık renkli enine bantlar ve kıllar bulunur. Ergin dişi 2.5 mm. erkek 1.8 mm. boyundadır. Yumurtaları saydam – beyaz renklerdedir. Larvaları yaşına göre 0.5 – 5.5 mm. boyda, halkalı bir görünüşe sahiptir. Vücut çok sert esmer kıllarla kaplıdır. Vücut sonunda uzun bir kıl demeti bulunur. Pupa soluk esmer renkli, sırtı hariç diğer bölümleri tüylerle kaplıdır.

BİYOLOJİSİ VE ZARARI

En çok buğday da zarar yapmakta hububat, yağlı pastalar, süt tozu, bira mayası, makarna, kuru meyve, sebze tohumları, küspe ve yer fıstığında da zarar yapan polifag bir türdür.

Kapra böceği erginleri gıdalanmaksızın 14 – 22 gün yaşayabilirler. Ergin dişi 30 – 126 adet yumurta bırakır. Yumurtadan çıkan larva ortamdaki gıdaları yiyerek gelişir. Larva 5 – 6 gömlek değiştirerek pupa olur.

Normal koşullarda gelişme süresi 40 – 56 gündür. Yılda ortalama 4 – 5 döl verirler. Uygun koşullarda yıldaki döl sayısı 12’ye kadar çıkabilmektedir. Kapra böceği denmesinin en büyük nedeni ilk kez Hindistan’da tuğla delikleri arasında bulunması ve bu adı almasıdır.

Bu zararlının kontrolünü ve mücadelesini zorlaştıran bazı önemli yaşayış özellikleri vardır. Örneğin; larvalar gıdalanmaksızın 4 – 5 yıl yaşayabilmektedirler. Ambarların yarık ve çatlaklarında bu larvaların yerleşim gösterdikleri gözlenmektedir.

Sadece depolarda yaşayan bu canlılar, tarlada zararlı değillerdir. Kıllı larvaları her şeye kolayca tutunabildiklerinden, depoya giren çıkan ürünlere kolayca bulaşırlar veya taşınabilirler.

Larvaları tohumun embriyonunu  yiyerek zarara başlar, daha sonra endosperm ve tohum kabuğunu da yerler. Artıkları ile ürünü kirletirler, erginlerinin yaşam süresi, kısa olduğu ve az beslendikleri için zararları önemsizdir.

TESTERELİ BÖCEK (Oryzaephilus surinamensis )

Erginleri ince, uzun, yassı şekilli kırmızıdan koyu kahverengiye değişen renkte bir böcektir. Boyu 2.5 – 3 mm. dir. Pronotomun her iki yanında 6’şar adet testere dişi şeklinde çıkıntı vardır. Yumurta beyaz renkli ince ve uzun şekillidir. Larva silindirik şekilli beyaz renkli yaklaşık 3 mm. uzunluktadır. Pupaları ise krem renklidir ve 3 – 3.5 mm. boydadır.

Bir Cevap Yazın